- AI in the Arts
Kan vibe coding culturele organisaties helpen de tools te bouwen die ze écht nodig hebben?
Decennialang vereiste het bouwen van digitale tools één ding boven alles: technische expertise. Óf je had een developer, of je moest het doen met kant-en-klare software. Die beperking bepaalt de meeste digitale beslissingen die culturele organisaties nemen. Vibe coding verandert dat, maar er zit een leercurve aan, en het heeft de cultuursector nog niet volledig bereikt. Dat is precies waarom het nu de moeite waard is om er aandacht aan te besteden, en om het goed te begrijpen voordat je erin duikt.
AI voor schrijven versus AI voor bouwen
De meeste mensen in de cultuursector hebben inmiddels AI in een of andere vorm gebruikt. Om een document samen te vatten, ideeën te brainstormen voor een programmatekst, een subsidieaanvraag te schrijven. Dat is AI als schrijfassistent.
Maar AI kan naast tekst ook iets heel anders schrijven, namelijk code. En dat opent een andere mogelijkheid: niet alleen sneller communiceren, maar daadwerkelijk dingen bouwen. Tools, apps, dashboards, formulieren, automatiseringen. In plaats van code regel voor regel te schrijven, beschrijf je in gewone taal wat je wilt — zoals je het aan een collega zou uitleggen tijdens een kop koffie — en een AI genereert daar werkende software van. Je test het, verfijnt het, geeft nieuwe instructies en herhaalt het proces. Dit is vibe coding: niet programmeren op basis van uitgebreide technische kennis, maar grotendeels op… gevoel!
De tools die dit mogelijk maken; Lovable, Cursor, Replit, Claude Code en andere, zijn snel volwassener geworden. Sommige begonnen als productiviteitstools voor engineers. Tegenwoordig zijn ze toegankelijk en worden ze gebruikt door mensen zonder enige codeer- of technische achtergrond. Dat betekent echter niet dat iedereen zonder basiskennis of -ervaring zomaar complexe, gebruiksklare software kan bouwen.
Wat vibe coding vereist
Vibe coding is niet simpelweg een tool openen en je wildste idee beschrijven. De organisaties die er het meeste uit halen, zijn die waarbij iemand twee dingen begrijpt: hoe je een goede prompt geeft, en wat je de AI eigenlijk vraagt te doen. Je hoeft geen code te kunnen schrijven of lezen. Maar een basisbegrip van hoe digitale tools werken en waarvoor, maakt het verschil tussen iets bouwen dat nuttig is en iets dat er goed uitziet maar in de praktijk stukgaat.
Dit is belangrijk om van meet af aan te begrijpen, niet als een reden om niet te beginnen, maar wel als reden om je goed voor te bereiden. Het goede nieuws is dat deze kennis niet bij een technisch specialist of hoofd IT hoeft te zitten, dat kan ook bij een producent, communicatiecoördinator, projectmanager of technicus zijn. De vraag die het waard is om te stellen als artistiek directeur of manager is: wie in mijn team zou deze vaardigheid kunnen ontwikkelen, en hoe ondersteunen we die persoon daarin?
Van een tool die bijna past naar eentje die precies past
Dit is het punt: het moeilijkste deel van het bouwen van de juiste software is niet de code. Het is het begrijpen van het probleem. En wie begrijpt de problemen binnen culturele organisaties? Dat ben jij! Het zijn de mensen die het werk doen.
De marketingmanager van een festival weet precies waarom de huidige ticketing-export niet werkt voor hun rapportage. De productieleider van een theater weet precies welke velden ontbreken in hun projectmanagementtool. De fondsenwervingscoördinator van een museum kent de drie handmatige stappen die ze elke week herhaalt en die makkelijk geautomatiseerd zouden kunnen worden. Die kennis is het meest waardevolle ingrediënt voor het bouwen van iets nuttigs.
Tip: hoe specifieker je opdracht, of ‘prompt’, hoe beter het resultaat. “Maak een workflow-automatisering die accreditaties automatisch uploadt naar het ticketingsysteem en het CRM” is een goede startprompt. “Bouw een nieuw ticketingsysteem” is dat niet. Het begrijpen van dat verschil is op zichzelf al een vaardigheid die de moeite waard is om te ontwikkelen.
Voor artistieke teams: ideeën sneller zichtbaar maken
De cultuursector heeft al een lange traditie van prototypen. Je maakt iets grofs, test of het idee stand houdt, en investeert pas in de volledige versie als je weet dat het de moeite waard is. Vibe coding past daar van nature bij, vooral voor artistieke teams op het snijvlak van digitale tools en creatieve processen.
Van het maken van een eenvoudige website voor een pop-upevenement tot het bouwen van een werkend prototype voor een meeslepende digitale ervaring: vibe coding maakt het mogelijk om ideeën sneller tot leven te brengen, met minder afhankelijkheid van externe expertise.
Tech-dramaturge en onderzoeker in de cultuursector Marijke Hessels verwoordde het treffend in een eerder gesprek met Tò Mò: “een onderbenut gebruik van AI in de kunsten zit niet op het podium en niet op kantoor, maar in de ruimte daartussenin, in het maakproces zelf, als tool om ideeën sneller te ontwikkelen en te communiceren.” Vibe coding breidt dit idee uit naar software. Je hebt geen compleet uitgewerkt idee nodig om te beginnen, je hebt alleen genoeg nodig om het te beschrijven.
Wat dit moment betekent voor de cultuursector
De cultuursector is van oudsher vindingrijk: meer doen met minder, creatieve oplossingen vinden binnen echte beperkingen. Vibe coding is een nieuwe vorm van die vindingrijkheid, een die de diepgaande kennis die je team al heeft over de uitdagingen van de organisatie omzet in iets waar je direct op kunt handelen, zonder afhankelijk te zijn van technische expertise die je niet hebt of budgetten die je niet kunt rechtvaardigen.
Je hoeft vandaag niet alles op de schop te gooien. Maar begrijpen wat er mogelijk is en beginnen met het opbouwen van het inzicht over waar en hoe je het kunt inzetten, is nu al de moeite waard.
Benieuwd waar vibe coding in jouw organisatie zou kunnen passen? Neem contact op via het contactformulier.
