De digitale transformatie van LOF Podiumkunsten: “Minder tijd aan Excel-sheets en meer aan klanten”

Wat begon met één aanvraagformulier, mondde uit in een complete digitale transformatie van de organisatie. Brandon O'Dell van LOF Podiumkunsten vertelt over zijn samenwerking met Tò Mò.

Eén aanvraagformulier. Dat was de vraag waarmee LOF Podiumkunsten in april 2025 bij Tò Mò aanklopte. LOF, het loopbaancentrum voor professionals in dans, theater en muziek, was net ontstaan uit een fusie van Sociaal Fonds Podiumkunsten (SFPK), Omscholing Dansers Nederland (ODN) en Sociaal Fonds Nederlandse Podia (SFNP), drie fondsen die elk hun eigen werkwijze hadden. Een gedeeld aanvraagformulier leek een logische eerste stap.

Dat ene aanvraagformulier kwam er, maar nam een complete transformatie van de organisatie met zich mee. Brandon O’Dell, directeur van LOF, vertelt hoe dat project verliep, wat er onderweg onverwacht veranderde en wat hij andere organisaties meegeeft.

“Onze drie fondsen samen hebben een lange geschiedenis en veel kennis over hoe je levenslang leren kunt ondersteunen in de podiumkunsten, maar LOF als organisatie is vrij nieuw”, begint Brandon. “We klopten bij Tò Mò aan omdat we van drie naar één aanvraagformulier wilden. Het systeem waarmee we werkten was daarnaast erg traag en we hadden niet zelf de kennis in huis over de mogelijkheden. Toen we in gesprek gingen bleek de vraag al snel veel groter dan dat. Drie fondsen hadden hun eigen protocollen en werkwijzen. Dit kostte veel tijd en maakte het moeilijk om te groeien.” 

“Bij digitalisering komen veel meer menselijke vraagstukken kijken dan je verwacht”

Brandon: “Dat was het begin van een heel digitaliseringstraject, met een nieuwe website, een nieuw aanvraagsysteem, een nieuw declaratiesysteem, maar het heeft ons uiteindelijk meer opgeleverd. Het samenvoegen van de fondsen tot één organisatie vergde meer kennis rond digitalisering en een cultuurverandering in het team. Er komen veel meer menselijke vraagstukken bij kijken dan je verwacht als je denkt aan digitalisering.”

Brandon vindt daarom de term digitalisering lastig, zegt hij: “Het klinkt alsof je er dan met een website of nieuwe software wel bent en alsof er een heel duidelijk start- en eindpunt is, maar het gaat om een nieuwe manier van werken in dit tijdperk en om in ontwikkeling blijven. Het gaat over de mensen die ermee werken en om die mee te nemen in die shift. Dat vraagt iets van je team. Wij hebben nu een nieuwe manier van denken over hoe wij ons werk kunnen doen om betere diensten te kunnen leveren voor de mensen in de podiumkunsten. En dat heeft geen eindpunt.” Dat blijkt ook uit wat er nu gebeurt: LOF begint aan een volgende fase waarin de systemen verder worden geïntegreerd en gekoppeld aan de financiën.

Het traject verliep niet vlekkeloos, zoals bij zoveel moving parts te verwachten is, maar, zegt Brandon: “Door de problemen zie je waar de knelpunten zitten, dus die moet je eigenlijk juist opzoeken.”

Gaandeweg droeg Tò Mò kennis over, zowel op strategisch niveau als aan de uitvoerende kant: hoe maak je strategische keuzes in het digitale tijdperk, en hoe ga je om met een implementatie en een softwareleverancier? Zo blijft LOF zelf in de lead over de eigen werkprocessen.

Volgens Brandon betekent dit in de praktijk dat de organisatie veel zelf kan. “We hoeven Linda niet te vragen om langs te komen om een training te geven, we kunnen het zelf inhouse doen. Dat is echt learning on the job.” Een nieuw softwareprogramma uitzoeken doen ze liever niet zelf. “Daar hebben anderen veel meer kennis van. Maar als het programma er is, kunnen wij nieuwe mensen zelf begeleiden en trainen, en dat hele proces opschalen.” Tò Mò kan zo worden ingezet om nieuwe stappen te zetten, in plaats van te herhalen wat LOF al heeft geleerd.

Het resultaat is merkbaar. “In de afgelopen twee jaar zijn we gegroeid zonder extra mensen aan te nemen.” Eerder ging er veel tijd zitten in het copy-pasten van Excelbestanden, werk dat langzaam en foutgevoelig was. “We wilden minder tijd besteden aan Excelletjes en meer tijd aan klanten, en dat is ook wat er gebeurt. We hebben meer tijd om met mensen te kijken hoe we betere diensten kunnen leveren.” De klanten reageren positief: het is makkelijker en overzichtelijker geworden.

Voor organisaties die zich in dit verhaal herkennen, noemt Brandon drie signalen, die erop wijzen dat je misschien je werkwijze, systemen en processen eens onder de loep moet nemen. “Als teveel afhangt van een of twee personen, is het niet systemisch opgelost. Dat is een teken dat er werk te doen is, voor de continuïteit van de organisatie. Ten tweede: werkprocessen die erg handmatig zijn, verlopen traag en bevatten een groter risico op fouten. En dan is er de vraag van cybersecurity, die met de dag relevanter wordt: Waar sla je gegevens op, hoe deel je ze binnen het team en met mensen van buiten?”

“Door dit soort trajecten mogelijk te maken, ontstaat een wendbare en toekomstbestendige culturele sector.”

Zijn advies aan een directeur die zich hierin herkent is simpel: “Begin, ook zonder precies te weten waar je uitkomt en wanneer. Er is altijd een reden om het niet te doen, omdat er andere prioriteiten zijn of er iets speelt in het team. Maar maak de stappen die je kunt maken. Zet het ook niet te strak in de planning, zodat je flexibel kunt blijven met nieuwe informatie, en begin met onderzoek en gesprekken in plaats van met een oplossing.”

Tegelijkertijd weet Brandon als geen ander dat een traject als dit veel vraagt van organisaties, zeker als je budget al vier jaar van tevoren vaststaat. Juist daarom is financiële steun voor hem geen bijzaak. “Wij zijn heel dankbaar voor de financiële steun die we hebben ontvangen van Werktuig PPO in dat eerste traject. Hun ondersteuning heeft ons een enorme push gegeven om dit te ondernemen. Zonder die steun was het een stuk lastiger geweest. Door dit soort trajecten mogelijk te maken, ontstaat een wendbare en toekomstbestendige culturele sector.” 

Ook bij LOF Podiumkunsten kunnen aangesloten professionals en organisaties ondersteuning aanvragen voor cursussen om hun digitale vaardigheden en kennis te vergroten.

Brandon O’Dell is directeur bij LOF Podiumkunsten